Skip to main content

Στο δρόμο προς την κατάληψη

Μετά τις νόθες εκλογές του Νοεμβρίου του 1972, το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα ενέτεινε τη δράση του, στοχεύοντας στη δημιουργία συνθηκών ελευθερίας στα πανεπιστήμια. Βασικό μέσο διαμαρτυρίας εξακολουθούσε να είναι η αποχή από τα μαθήματα, μια πρακτική που αποκτούσε ολοένα και μεγαλύτερη μαζικότητα. Στις 26 Ιανουαρίου, η Σύγκλητος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) αποφάσισε το κλείσιμο του ιδρύματος εξαιτίας της παρατεινόμενης αποχής των φοιτητών. Η απόφαση αυτή ανακλήθηκε ύστερα από πολυπληθή συγκέντρωση περισσότερων από χίλιους φοιτητές στο προαύλιο του ΕΜΠ. Οι αντιδράσεις είχαν πλέον λάβει μεγάλες διαστάσεις, προκαλώντας ανησυχία στο καθεστώς, το οποίο με ένταση αναζητούσε τα μέσα για την καταστολή των αντιδράσεων. Στις 10 Φεβρουαρίου εκδόθηκε το Νομοθετικό Διάταγμα 1347/1973, το οποίο διέκοπτε την αναβολή στράτευσης των φοιτητών που απείχαν από τα μαθήματά τους. Στόχος της χούντας ήταν να απομακρύνει τα πλέον γνωστά στελέχη από τα πανεπιστήμια, αφήνοντας ακέφαλο το φοιτητικό κίνημα. Την επομένη κιόλας ξεκίνησαν οι πρώτες στρατεύσεις των αντιφρονούντων. Προς συμπαράστασή τους, εκατοντάδες φοιτητές/τριες συγκεντρώθηκαν στο προαύλιο του Πολυτεχνείου διαμαρτυρόμενοι για το νέο μέτρο. Η αστυνομία εισέβαλε στον χώρο του ιδρύματος και προχώρησε σε δεκάδες βίαιες συλλήψεις, γεγονός που οδήγησε στην παραίτηση της Συγκλήτου του ΕΜΠ. Στις 16 Φεβρουαρίου 1.500 φοιτητές και φοιτήτριες της Φιλοσοφικής και της Νομικής Σχολής πραγματοποίησαν συγκέντρωση στο Μέγαρο Θεωρητικών Επιστημών (ΜΘΕ), το σημερινό δηλαδή κτίριο της Νομικής Σχολής, στην οδό Σόλωνος. Οι σπουδαστές και οι σπουδάστριες βγήκαν στην ταράτσα του κτιρίου φωνάζοντας συνθήματα κατά του νομοθετικού διατάγματος, κατέβασαν μεσίστια την ελληνική σημαία και αποχώρησαν από το κτίριο, μετά από μερικές ώρες, οπότε και ακολούθησαν επεισόδια με την αστυνομία. Λόγω του έντονου κλίματος που είχε δημιουργηθεί, η Σύγκλητος του ΕΚΠΑ αποφάσισε το κλείσιμο του ΜΘΕ μέχρι νεοτέρας.

Συλλογή

Τον Μάρτιο του 1972 ξεκινά πολύμηνη απεργία των σπουδαστών της Ανωτέρας Σχολής Υπομηχανικών λόγω της σχεδιαζόμενης κατάργησης επαγγελματικών δικαιωμάτων τους. Το σύνολο των 1.300 σπουδαστών/τριών συμμετείχε στην απεργία η οποία διήρκησε σχεδόν έναν χρόνο και συνοδεύτηκε από πολλές δημόσιες διαμαρτυρίες, στην οδό Πατησίων, στο κέντρο δηλαδή της Αθήνας, όπου στεγαζόταν το κτίριο της σχολής. Παρά τις συλλήψεις και τους βασανισμούς των πρωτοστατών της απεργίας, ο αγώνας των υπομηχανικών συνεχίστηκε, συσπειρώνοντας ευρύτερα τον φοιτητικό κόσμο. Α) Δημοσίευμα της εφημερίδας Ελεύθερη Ελλάδα για τις πρώτες ημέρες της απεργίας των σπουδαστών υπομηχανικών. Στη φωτογραφία διακρίνεται το κτίριο της σχολής (23-3-1973). Συλλογή Λ. Καλλιβρετάκη Β) Φωτογραφία στα Νέα όπου απεικονίζονται οι σπουδαστές υπομηχανικοί μπροστά από τη σχολή τους (13-12-1972). Συλλογή Λ. Καλλιβρετάκη

Φωτογραφία επιστρατευμένων φοιτητών στο στρατόπεδο Καλαμάτας. Διακρίνονται κατά σειρά, από αριστερά προς τα δεξιά, οι Βασίλης Πεντάρης, Αποστόλης Λουλουδάκης, Νίκος Φιωτάκης και Βασίλης Χριστόπουλος (2/1973). Αρχείο Κ. Μανουσάκη

Ανακοίνωση της Αντιφασιστικής-Αντιϊμπεριαλιστικής Σπουδαστικής Παράταξης Ελλάδας (ΑΑΣΠΕ) για την επιστράτευση των φοιτητών (13-2-1973). ΑΣΚΙ

Αίτηση του φοιτητή της Νομικής Σχολής Νικήτα Λιοναράκη στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της διακοπής της αναβολής του από τον στρατό (2/1973). ΙΑ ΕΚΠΑ/Αρχείο Ν. Λιοναράκη

Ο Στυλιανός Παττακός εξέρχεται από το κτίριο της Πρυτανείας, μετά από συνάντησή του με μέλη της Συγκλήτου. Πίσω δεξιά του διακρίνεται ο πρύτανης του ΕΚΠΑ, Κωνσταντίνος Τούντας. Αρχείο Γ. Βερνίκου

Αναφορά του Τμήματος Πνευματικής Κινήσεως της Ασφάλειας για την αντιδικτατορική δράση του φοιτητή Θεόδωρου Καλούδη στον χώρο της Νομικής Σχολής στις 14 Φεβρουαρίου (2-3-1973). ΙΑ ΕΚΠΑ/Αρχείο Γ. Φλώρου

Ανώνυμη γελοιογραφία της Πανσπουδαστικής, οργάνου της Αντι-ΕΦΕΕ, για τα επεισόδια στο Πολυτεχνείο στις 14 Φεβρουαρίου (2/1973). ΑΣΚΙ

Συγκέντρωση εκατοντάδων φοιτητών στον προαύλιο χώρο του Πολυτεχνείου (19-2-1973). Αρχείο Γ. Φλώρου

Προκήρυξη του Συντονιστικού Γραφείου της Αντιδικτατορικής ΕΦΕΕ για το ζήτημα των στρατεύσεων και τις πρακτικές βίαιης καταστολής κατά των φοιτητών (2/1973). ΑΣΚΙ/ΕΜΙΑΝ

Οι φοιτητές αντιδρούν στις στρατεύσεις των συναδέλφων τους, εφημερίδα Τα Νέα (17-2-1973). Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων

Πρωτοσέλιδο των Νέων, με θέμα τις κινητοποιήσεις στη Νομική Σχολή (17-2-1973). Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων

Πρωτοσέλιδο της αντιδικτατορικής εφημερίδας του εξωτερικού Ελεύθερη Ελλάδα για τη συγκέντρωση των φοιτητών στο κτίριο της Νομικής στις 16 Φεβρουαρίου (22-2-1973). Αρχείο ΙΑ ΕΚΠΑ

Δημοσίευμα των Νέων για τις φοιτητικές κινητοποιήσεις (19-2-1973). Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων