Στο πλαίσιο του ανερχόμενου φοιτητικού κινήματος, νέες πολιτικές οργανώσεις συγκροτήθηκαν. Η σημαντικότερη και μαζικότερη ήταν η Αντι-ΕΦΕΕ, που ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 1971 από μέλη της Κομμουνιστικής Νεολαίας Ελλάδας (ΚΝΕ) και άλλων οργανώσεων. Τον Οκτώβριο του 1972 εμφανίστηκε η Κομμουνιστική Οργάνωση Σπουδαστών (ΚΟΣ) του ΚΚΕ εσωτερικού, οργάνωση η οποία αποτέλεσε και τη μήτρα για την ανασύσταση του «Ρήγα Φεραίου». Τον Νοέμβριο του 1972 ιδρύθηκε από το ΕΚΚΕ (Επαναστατικό Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας) η Αντιφασιστική Αντιιμπεριαλιστική Σπουδαστική Παράταξη Ελλάδας (ΑΑΣΠΕ), ενώ στο πλαίσιο του φοιτητικού κινήματος δραστηριοποιήθηκαν μια σειρά οργανώσεις της «επαναστατικής Αριστεράς», όπως η Προοδευτική Πανσπουδαστική Συνδικαλιστική Παράταξη (ΠΠΣΠ), η Οργάνωση Σοσιαλιστική Επανάσταση (ΟΣΕ), η Σοσιαλιστική Επαναστατική Πάλη (ΣΕΠ), ο Μαχητής κ.ά.

Στον χώρο του πανεπιστημίου, η δημιουργία των Φοιτητικών Επιτροπών Αγώνα (ΦΕΑ) αποτέλεσε την πιο σημαντική εξέλιξη για τη συσπείρωση των φοιτητών. Οι ΦΕΑ ήταν «παράνομα» άτυπα φοιτητικά όργανα που λειτουργούσαν παράλληλα και ενάντια στους αναγνωρισμένους φιλοχουντικούς συλλόγους. Κάθε σχολή είχε τη δική της ΦΕΑ. Η δράση τους περιλάμβανε πρακτικές όπως η διεξαγωγή συνελεύσεων, οι πολιτικές τοποθετήσεις εντός των αμφιθεάτρων και η αποχή από τα μαθήματα, όποτε αυτό κρινόταν αναγκαίο. Τους πρώτους μήνες ύπαρξης των ΦΕΑ η συμμετοχή των φοιτητών σε αυτές τις διαδικασίες ήταν αρκετά περιορισμένη. Όμως, μέρα με τη μέρα, βδομάδα με τη βδομάδα, ολοένα και περισσότεροι ανταποκρίνονταν στο κάλεσμα των συναδέλφων τους.

Στις 21 Απριλίου 1972 πραγματοποιήθηκε η πρώτη δημόσια συγκέντρωση φοιτητών κατά της χούντας. Περίπου 100 φοιτητές στα Προπύλαια έψαλαν τον Εθνικό Ύμνο, τραγούδησαν το «Πότε θα κάνει ξαστεριά» και μετά από λίγο έφυγαν, ώστε να αποφύγουν τις συλλήψεις. Αυτή η μικρή συγκέντρωση ήταν μόνο η αρχή. Μόλις έναν μήνα αργότερα, στις 20 Μαΐου, μετά τη συναυλία του Γιάννη Μαρκόπουλου, περίπου 200 άτομα πραγματοποίησαν πορεία στην οδό Πατησίων φωνάζοντας συνθήματα, μέχρι να τους διαλύσει η αστυνομία.

Μπροστά σε αυτές τις εξελίξεις, η δικτατορία παρουσιάστηκε αμήχανη. Έως τότε καλούνταν να αντιμετωπίσει μικρές συνωμοτικές οργανώσεις τις οποίες συνήθως εξάρθρωνε. Το φοιτητικό κίνημα, όμως, λόγω του δημόσιου και μαζικού χαρακτήρα του, δεν μπορούσε να εξαρθρωθεί με αυτό τον τρόπο. Οι πρώτες συλλήψεις φοιτητών αποδείχτηκαν άκαρπες, διότι δεν μπορούσε να στοιχειοθετηθεί ύπαρξη παράνομης οργάνωσης που αριθμούσε εκατοντάδες υποστηρικτές με δημόσια παρουσία.

Παράλληλα με αυτές τις κινητοποιήσεις, οι δημοκράτες φοιτητές, από τις αρχές του 1972, ενέτειναν τον αγώνα τους κατά των διορισμένων Διοικητικών Συμβουλίων των συλλόγων. Στις 21 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε η πρώτη συγκέντρωση φοιτητών στη Νομική της Αθήνας, με βασικό αίτημα τη διεξαγωγή γενικής συνέλευσης που θα αποφάσιζε τη διενέργεια ελεύθερων εκλογών προς ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου του Φοιτητικού Συλλόγου Νομικής «Θέμις». Τα διορισμένα μέλη, φοβούμενα για τη θέση τους, απέρριψαν το αίτημα. Ως απάντηση, στις 21 Μαρτίου, 42 φοιτητές και φοιτήτριες κατέθεσαν στο Πρωτοδικείο Αθηνών προσφυγή κατά του Διοικητικού Συμβουλίου της Θέμιδας. Η προσφυγή εκείνη κινητοποίησε χιλιάδες φοιτητές και φοιτήτριες σε όλη τη χώρα που απαίτησαν εκλογές στις δικές τους σχολές. Λόγω της ολοένα μεγαλύτερης πίεσης από το φοιτητικό κίνημα, το Υπουργείο Παιδείας και τα
διορισμένα Διοικητικά Συμβούλια αναγκάστηκαν να αποδεχτούν τις αρχαιρεσίες, οι οποίες θα διεξάγονταν το φθινόπωρο του 1972. Σε αυτές τις εκλογές ακολουθήθηκε πολιτική βίας και νοθείας, που επέτρεψε στις φιλοχουντικές δυνάμεις να κυριαρχήσουν και πάλι στο σύνολο σχεδόν των συλλόγων.