Λίγες ημέρες μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, ο διοικητής της ΕΑΤ/ΕΣΑ Δημήτριος Ιωαννίδης, ως εκπρόσωπος των «σκληροπυρηνικών» της χούντας, ανέτρεψε τον Παπαδόπουλο και εγκαθίδρυσε τη δική του δικτατορία. Κατά τους επόμενους μήνες, το νέο καθεστώς υιοθέτησε ακόμη πιο σκληρή στάση απέναντι σε όσους το αντιστρατεύονταν, εντείνοντας τις διώξεις και τις φυλακίσεις εναντίον τους. Υπό το νέο ασφυκτικό πλαίσιο, δεκάδες φοιτήτριες και φοιτητές βγήκαν στην παρανομία ώστε να αποφύγουν τη σύλληψη, ενώ υπήρχαν και πολλοί που παρέμεναν στα στρατόπεδα, λόγω της διακοπής της αναβολής στράτευσής τους. Σε συνθήκες στρατιωτικού νόμου, το φοιτητικό κίνημα και γενικά ο αντιδικτατορικός αγώνας υποχώρησαν σε ένα κλίμα φόβου και τρομοκρατίας. Την ίδια εποχή, στο εξωτερικό συνεχίζονταν προσπάθειες για να πληγεί το καθεστώς, χωρίς όμως να υπάρξει κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Τελικά στην πτώση του καθεστώτος συνέτειναν οι δικοί του εγκληματικοί χειρισμοί. Μετά από την αποτυχημένη απόπειρα της χούντας να ανατρέψει πραξικοπηματικά τον πρόεδρο της Κύπρου αρχιεπίσκοπο Μακάριο, τον Ιούλιο του 1974, η τουρκική κυβέρνηση βρήκε αφορμή να εισβάλει στο νησί και να καταλάβει μέρος των εδαφών του. Ως απάντηση, στην Ελλάδα κηρύχθηκε γενική επιστράτευση που κατέληξε σε φιάσκο, αναδεικνύοντας την αδυναμία, πλέον, της χούντας να χειριστεί την κατάσταση. Υπό το βάρος των γεγονότων, οι στρατιωτικοί αποφάσισαν να παραιτηθούν και κάλεσαν τους παλαιούς πολιτικούς να αναλάβουν την εξουσία, με τον πρώην πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή να επιστρέφει στη χώρα από το Παρίσι και να ορκίζεται επικεφαλής της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας.
Η διχοτόμηση της Κύπρου αποτέλεσε τον τραγικό επίλογο της επταετούς δικτατορίας. Η πτώση της γιορτάστηκε με θέρμη σε όλη την Ελλάδα, με εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους για να πανηγυρίσουν το τέλος μιας σκοτεινής εποχής που στιγματίστηκε από δολοφονίες, βασανισμούς, διώξεις, φυλακίσεις και εξορίες ανθρώπων που αγωνίστηκαν για την ανατροπή του τυραννικού καθεστώτος. Ανάμεσά τους, οι χιλιάδες φοιτητές και φοιτήτριες που με θάρρος και αυταπάρνηση, αψηφώντας τους κινδύνους, συγκρότησαν βαθμιαία ένα δυναμικό κίνημα αμφισβήτησης του καθεστώτος, ώσπου βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη βία και εντέλει τις ερπύστριες των τεθωρακισμένων της χούντας. Εύλογα, λοιπόν, το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, με κορυφαίες στιγμές την κατάληψη της Νομικής Σχολής και την εξέγερση του Πολυτεχνείου, αποτέλεσε τον πρώτο συλλογικό ήρωα των μεταπολιτευτικών χρόνων, έγινε σύμβολο του αγώνα για τη Δημοκρατία.
«ΚΡΙΝΑΝΤΕΣ ΤΟ ΜΕΝ ΕΥΔΑΙΜΟΝ ΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ,
ΤΟ Δ' ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΤΟ ΕΥΨΥΧΟΝ,
ΜΗ ΠΕΡΙΟΡΑΣΘΕ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ»
Θουκυδίδης
Συλλογή
Η απόφαση διάλυσης των εθνοτοπικών συλλόγων, μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου (20-11-1973). Συλλογή Λ. Καλλιβρετάκη
Ο Αντώνης Λιάκος (αριστερά) και ο Νικόλας Βουλέλης (δεξιά) στο Σύνταγμα Πεζικού της Τρίπολης στα τέλη 1973 - αρχές 1974.
Ο πρώτος καταδικάστηκε από το Έκτακτο Στρατοδικείο της Θεσσαλονίκης
για την αντιδικτατορική δράση του με την «Λαϊκή Πάλη» και ο δεύτερος με τον «Ρήγα Φεραίο».
Εδώ φαντάροι μετά την αποφυλάκισή τους.
ΙΑ ΕΚΠΑ/ Δωρεά Ν. Βουλέλη
Ο Κωστής Γιούργος (αριστερά) και ο Νικόλας Βουλέλης (δεξιά) νεοσύλλεκτοι φαντάροι στο Σύνταγμα Πεζικού της Τρίπολης στις αρχές του 1974, όσο ακόμη διαρκούσε η χούντα.
Μετά την αποφυλάκισή τους, καταδικασμένοι και οι δυο για συμμετοχή στην αντιδικτατορική οργάνωση «Ρήγας Φεραίος», έπρεπε να υπηρετήσουν και τη θητεία τους. Ο ανύποπτος φωτογράφος δεν ήξερε βέβαια γιατί διάλεξαν
να σταθούν κάτω από το κάδρο με τον Ρήγα Φεραίο.
ΙΑ ΕΚΠΑ/ Δωρεά Ν. Βουλέλη
Κλήση του Λεωνίδα Καλλιβετάκη από την Αστυνομία Πόλεων για να προσέλθει στο κτίριο της Ασφάλειας στην οδό Μεσογείων «δι’ υπόθεσίν του» (5-2-1974).
Συλλογή Λ. Καλλιβρετάκη
Έκτακτο παράρτημα του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως σχετικά με τους καταζητούμενους φοιτητές της Νομικής Αλέκο Αλαβάνο και Στέλιο Αλεξανδρόπουλο (4-3-1974).
ΙΑ ΕΚΠΑ/ Δωρεά Β. Τσακανίκα
Βεβαίωση του Γενικού Προξενείου της Γενεύης σχετικά με τη στέρηση του διαβατηρίου του Αλέξανδρου Μαλλιά, φοιτητή στην Ελβετία, λόγω της αντιδικτατορικής του δράσης.
ΙΑ ΕΚΠΑ/ Αρχείο Α. Μαλλιά
Κλήση της Φωτεινής Μαυρογένη από την Ασφάλεια για την υπόθεση του καταζητούμενου γιου της Διονύση, ο οποίος διέφευγε τη σύλληψή του, κρυμμένος στα βουνά της Κρήτης (26-6-1974).
ΙΑ ΕΚΠΑ/ Αρχείο Δ. Μαυρογένη
Δελτίο φοιτητικού εισιτηρίου του Διονύση Μαυρογένη, από την περίοδο της Μεταπολίτευσης (1974). ΙΑ ΕΚΠΑ/ Αρχείο Δ. Μαυρογένη
Φέιγ βολάν για την πτώση της χούντας (καλοκαίρι 1974). ΑΣΚΙ
Καύση συμβόλων της χούντας μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας (καλοκαίρι 1974). ΑΣΚΙ
Δάσκαλοι και μαθητές. Αφιέρωμα στον Νικόλαο Γύζη. Σάκης Καράγιωργας και Νομική 1973. Γιάννης Ψυχοπαίδης 2016
Στιγμιότυπα από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου (11/1974). ΑΣΚΙ
