Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

Ήδη από τις πρώτες ημέρες του πραξικοπήματος, οι τοπικοί ή εθνοτοπικοί φοιτητικοί σύλλογοι είχαν διαλυθεί από τη δικτατορία, η οποία φοβόταν την ισχύ και την επιρροή που μπορούσαν να ασκούν στα μέλη τους. Τον Ιανουάριο του 1972 συγκροτήθηκαν επτά εθνοτοπικοί σύλλογοι, ενώ το επόμενο χρονικό διάστημα ακολούθησαν και άλλοι. Ο μεγαλύτερος και πιο δραστήριος εξ αυτών ήταν η Φοιτητική Ένωση Κρητών (ΦΕΚ), που διοργάνωνε πολλές εκδηλώσεις, ενώ εξέδιδε και το περιοδικό Κρήνη αρχικά, και, από τον Ιανουάριο του 1973, το περιοδικό Ξαστεριά. Τον Μάιο του 1972, η ΦΕΚ οργάνωσε μια μεγάλη συναυλία με τον Γιάννη Μαρκόπουλο στο γήπεδο του Σπόρτιγκ, ενώ ακολούθησε διαδήλωση που διαλύθηκε βίαια από την αστυνομία. Πέραν της ΦΕΚ, υπήρχαν και άλλοι σύλλογοι με αξιόλογη δημόσια παρουσία, όπως των Ηπειρωτών, των Πατρινών, των Χίων, των Μεσσηνίων, των Κωνσταντινουπολιτών κ.ά.

Η χούντα είχε υποτιμήσει τη δυναμική των εθνοτοπικών συλλόγων, γι’ αυτό εξάλλου επέτρεψε και τη δημιουργία τους, ακολουθώντας μια λογική «φιλελευθεροποίησης». Όπως αποδείχτηκε, όμως, οι εκδηλώσεις των συλλόγων, ακόμη και αν θεωρητικά ήταν πολιτιστικού ενδιαφέροντος, σε πολλές περιπτώσεις αποκτούσαν πολιτική χροιά, με ηχηρές τοποθετήσεις των παρευρισκομένων. Παράλληλα, τα γραφεία τους αποτελούσαν χώρους ζυμώσεων και αντιδικτατορικών συζητήσεων ανάμεσα στα μέλη τους, τα οποία είτε γνωρίζονταν από πριν είτε συνδέονταν με κοινές αναφορές στον τόπο καταγωγής τους. Το γεγονός ότι για την ανάδειξη των Διοικητικών Συμβουλίων αυτών των συλλόγων πραγματοποιούνταν εκλογές ήταν μια
εξέλιξη που ενεργοποιούσε πρωτόγνωρες διαδικασίες, εν μέσω μιας περιόδου ανελευθερίας και φόβου. Με αυτό τον τρόπο, οι εθνοτοπικοί σύλλογοι έγιναν αναπόσπαστο τμήμα του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος.

Συλλογή

Ψήφισμα της ΦΕΚ με θέμα τη διεξαγωγή ελεύθερων φοιτητικών εκλογών (19-3-1972).Συλλογή Λ. Καλλιβρετάκη

Εξώφυλλο του πρώτου τεύχους του περιοδικού Κρήνη (5/1972). ΑΣΚΙ

Εξώφυλλο του δεύτερου τεύχους του περιοδικού Κρήνη (6/1972). ΑΣΚΙ

Στιγμιότυπο από Γενική Συνέλευση της ΦΕΚ. Διακρίνεται στα αριστερά ο πρόεδρος του συλλόγου Βασίλης Πεντάρης, ενώ στο βήμα βρίσκεται ο φοιτητής της Ιατρικής Σχολής Αντώνης Βουκάλης (3/1972). Αρχείο Κ. Μανουσάκη

Εξώφυλλο του περιοδικού Ξαστεριά για την κατάληψη της Νομικής. (4/1973). ΑΣΚΙ

Δύο ρεπορτάζ της Ξαστεριάς αφιερωμένα στην παιδική εργασία και στην απελευθέρωση της γυναίκας. Το περιοδικό δεν ασχολούνταν μόνο με φοιτητικά
θέματα αλλά και με ευρύτερα κοινωνικά ζητήματα (4/1973). ΑΣΚΙ

Δημοσίευμα των Νέων για τη συναυλίατου Γιάννη Μαρκόπουλου και την πορείαπου ακολούθησε (5/1972). ΙΑ ΕΚΠΑ/Αρχείο Ν. Λιοναράκη

Αποδεικτικό πληρωμής για εγγραφή στη ΦΕΚ (8-11-1972). Συλλογή Λ. Καλλιβρετάκη

Η σφραγίδα του Συλλόγου Φοιτητών των εν Αθήναις Πατρινών.

Εξώφυλλο του Καταστατικούτου Συλλόγου Χίων Σπουδαστών (1973). Συλλογή Λ. Καλλιβρετάκη

Κάλεσμα του Πανηπειρωτικού Φοιτητικού Συλλόγου σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας στον χώρο του Πανεπιστημίου (6-11-1972). ΙΑ ΕΚΠΑ/ Αρχείο Γ. Φλώρου

Οι σφραγίδες έξι εθνοτοπικών συλλόγων. Συλλογή Λ. Καλλιβρετάκη

Πρόσκληση έξι εθνοτοπικών συλλόγων σε δημόσια συζήτηση με θέμα τον Καταστατικό Χάρτη των ΑΕΙ (1/1973). Συλλογή Λ. Καλλιβρετάκη